SERA SİSTEMLERİ

Günümüzde toprak, hava ve su kirliliğinin giderek artması, tarımın gerilemesine neden olmakta, buna bağlı olarak sağlıksız ve kalitesiz üretim artmaktadır. Ayrıca dünya pazarlarının besin maddelerine olan talebi üretimimizin de dış pazarlara yönelmesini zorunlu kılmaktadır.

Ülkemiz eskilerden de hatırlayacağımız gibi tarım ülkesi olarak bilinmekte ancak yıllar geçtikçe tarımsal üretimlerimiz düşmektedir. Bununla birlikte seracılık (örtü altı) faaliyetleri artmaktadır. Tarımsal üretimin arttırılması ve geliştirilmesi için birtakım önlemler alınması gerekir. Bu önlemlerden birisi de ülkemiz iklim koşullarında, kaliteli ve sürekli üretimi mümkün kıldığı için, besin ve enerji yönetiminin bir arada yapılabildiği sera işletmeciliğidir. Günümüzde sera altında tarım birçok yerde yapılmaktadır. Özellikle Akdeniz ve Ege bölgesinde daha fazla görmemiz mümkündür.

Sera, bitki yetiştiriciliği için oluşturulmuş kapalı alana denir. Naylon, plastik ve cam olmak üzere çeşitli yapılarda seralar vardır. Sera yetiştiriciliğine örtü altı yetiştiricilik de denir. Örtü altı yetiştiriciliğin yani seraların en büyük avantajı, bitkinin yetiştirildiği ortam kapalı olmasından dolayı dış ortamdan yalıtılmış olmasıdır. Bu da iklimlendirmede büyük kolaylık sağlar.

Sera çevre birimleri ısıtma, havalandırma, serinletme, gölgeleme, sisleme, sulama-gübreleme gibi sistemlerden oluşur. Bitki yetiştirme ortamı denildiğinde de ilk akla gelen topraktır. Ancak özellikle sera yetiştiriciliğinde topraktan kaynaklanan başlıca sorunlar, ‘topraksız tarım’ adı verilen bir yetiştiricilik sistemini doğurmuştur. Topraksız tarım, bitki yaşamı için gerekli olan su ve besin elementlerinin gereken miktarlarda kök ortamına verilmesi esasına dayalıdır.

Topraksız kültürde bitki kökündeki tuzluluk, mineral madde yoğunluğu, hava, su daha dengeli şekilde ayarlanır. ForFarming’ te de olduğu gibi topraksız tarımda besin maddeleri daha etkin şekilde kullanılır. Topraksız tarım sera otomasyonuna oldukça uygundur. Yapılacak otomasyonlarla iş gücünden tasarruf sağlanılır. Topraksız tarımda bitkinin hastalanması durumunda zirai ilaçlara gerek duyulmadan bitkinin hastalığı kontrol altına alınabilir. Topraksız tarım çevre koşullarının uygunluğu doğrultusunda daha sık bitki yetiştirilmesi mümkün olduğundan, ışığın yeterli olması durumunda birim alanda elde edilecek ürün daha fazladır.

Serada üretimi yapılacak bitkinin toprağa ekiminden, ürünün topraktan toplanma zamanına kadar geçecek zaman diliminde bitkinin gelişimi için optimal ortam koşullarının oluşturulması arzu edilir. Bu ortam koşullarının oluşturulması için iklimsel parametrelerin; sıcaklığın, ışık şiddetinin, ortam neminin, toprak neminin kontrol altında tutulması gerekir. Sera içerisinde bulunan sensörlerden alınan veriler doğrultusunda ısıtıcı, havalandırma, su pompası gibi aygıtların devreye girip çıkması ile ortam koşullarının iyileştirilmesini sağlamak adına oluşturulan yazılımsal ve donanımsal sisteme sera otomasyonu denir.

Sera otomasyon sistemi, çevre birimleriyle dış hava koşullarındaki değişime enerji ekonomisini gözetecek şekilde adapte olabilen, bitkinin kök bölgesindeki isteklerine su tasarrufu yapacak şekilde karar verebilen bitki gelişimini, sera iklimini, bitki besinini toplam yönetim kavramı çerçevesinde stratejik olarak yöneten seradır.

Seraların verimliliğini arttırmak adına geliştirilen bu otomasyonda sıcaklık, nem, yağmur, depo seviyesi gibi parametreler kontrol edilmektedir.

Seracılıkta genel prensip, yetiştiriciliği yapılması planlanan ürün için gerekli ışık, sıcaklık, nem ve hava bileşenlerinin yapay olarak oluşturulmasından geçer. Bu bileşenlerin doğru seviyelerde tutulması sayesinde bölgede ekonomik yeterlilik artırılır, bir yılda birden fazla üretim alınır, pazara ulaştırma sorunu ortadan kalkar, bitkinin verimi artar, mevsimsel işgücü nedeniyle kayıplar ortadan kalkar ve 365 gün istihdam sağlanır.